16 Kasım 2026, 10:51:35
Dolar 50,3884
Euro 55,5630
Altın 6.271,27
BİST 11.842,82
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Denizli 20°C
Az Bulutlu
Denizli
20°C
Az Bulutlu
Sal 20°C
Çar 21°C
Per 22°C
Cum 24°C

Osmanlı arşivlerinden çıkan 116 yıllık sır: Erzurum Hınıs’ta petrol işletme ruhsatı verilmiş

Arşivlerden ortaya çıkarılan 22 Aralık 1910 tarihli belge, Erzurum’un Hınıs ilçesine bağlı Tiftik köyünün petrol geçmişine ışık tuttu. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı kayıtlarında yer alan belgede, Ahmet, Seyfullah, İsador ve Ohannes isimli dört şahsa petrol madeni işletme ruhsatı verildiği bilgisi bulunuyor.

Osmanlı arşivlerinden çıkan 116 yıllık sır: Erzurum Hınıs’ta petrol işletme ruhsatı verilmiş
Reklam
16.11.2026 10:36

Şehir Araştırmacısı Taner Özdemir’in Erzurum’un petrol geçmişine yönelik araştırmaları sırasında gün yüzüne çıkardığı Osmanlı dönemi arşiv belgesi, Hınıs’ın yer altı kaynakları bakımından Osmanlı döneminde de önemli girişimlere sahne olduğunu ortaya koyuyor.

4 ŞAHSA PETROL İŞLEME RUHSATI VERİLMİŞ

22 Aralık 1910 tarihini taşıyan belgenin özetinde, Erzurum’un Hınıs ilçesine bağlı Tiftik köyünde Ahmet, Seyfullah, İsador ve Ohannes isimli dört şahsa petrol madeni işletme ruhsatı verildiği açıkça belirtiliyor.

Bu kayıt, Osmanlı Devleti döneminde Hınıs’ta petrol konusunda yalnızca arama ve araştırma girişimlerinin değil, doğrudan işletme ruhsatı verilmesine kadar uzanan çalışmaların da gerçekleştirildiğini gösteriyor.

Dört şahıs adına düzenlenen ruhsat kaydı, Erzurum’un petrol tarihinin sanılandan çok daha eskiye uzandığına işaret ediyor.

ERZURUM’UN PETROL TARİHİ YENİDEN GÜNDEMDE

Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Özdemir, Erzurum’un petrol geçmişinin farklı dönemlere ait arşiv belgeleri ışığında yeniden ele alınması gerektiğini belirtti.

Özdemir, 1909 yılında Hınıs’ın Divan-ı Hüseyin ve Halil Çavuş köylerindeki neft ve petrol madenlerine ilişkin girişimleri ortaya çıkardığını hatırlatarak, 1910 tarihli bu yeni belgenin araştırmanın önemini daha da artırdığını ifade etti.

Taner Özdemir, konuya ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:

“Erzurum’un petrol geçmişi, bugüne kadar yeterince üzerinde durulmayan tarihî konulardan biridir.

Osmanlı arşivlerinde karşılaştığımız belgeler, bölgemizde petrolün çok daha eski tarihlerde gündeme geldiğini gösteriyor.

1909 yılında Hınıs’taki petrol ve neft madenleriyle ilgili girişimlerin ardından, 1910 yılında yine Hınıs’ın Tiftik köyünde dört şahsa petrol madeni işletme ruhsatı verilmiş olması son derece dikkat çekicidir.

“AMACIMIZ ERZURUM’UN BİLİNMEYEN ENERJİ TARİHİNİ ORTAYA ÇIKARMAK”

Burada özellikle üzerinde durulması gereken husus, petrolün yalnızca araştırma konusu olması değil, işletilmesi amacıyla resmî ruhsat düzenlenmiş olmasıdır.

Bu durum, Osmanlı döneminde Erzurum’un yer altı kaynaklarına yönelik ekonomik ve ticari girişimlerin boyutunu anlamamız açısından önemli bir tarihî veridir.

Amacımız, arşivlerdeki belgeleri gün yüzüne çıkararak Erzurum’un bilinmeyen enerji tarihini ortaya koymak ve bu tarihî mirası gelecek nesillere aktarmaktır.

Her yeni belge, Erzurum’un geçmişine ilişkin bildiklerimizi yeniden değerlendirmemizi sağlıyor.”

HINIS’IN PETROL GEÇMİŞİ ARŞİVLERDE GİZLİ

22 Aralık 1910 tarihli kayıt, Hınıs’ın Tiftik köyünü Erzurum’un petrol tarihi bakımından önemli bir araştırma alanı hâline getiriyor.

Ancak belgenin ortaya çıkardığı bilgiler, beraberinde yeni soruları da gündeme getiriyor.

Ruhsatın hangi şartlarda verildiği, işletme faaliyetlerinin fiilen başlayıp başlamadığı, petrol sahasının sınırlarının nereleri kapsadığı ve ruhsat sahibi dört şahsın kimlikleri henüz araştırılmayı bekleyen konular arasında yer alıyor.

Bu soruların cevapları, döneme ait diğer arşiv kayıtlarının incelenmesiyle ortaya çıkarılabilecek.

Hınıs’ın Tiftik, Divan-ı Hüseyin ve Halil Çavuş köylerine ilişkin Osmanlı arşiv belgeleri, Erzurum’un petrol geçmişinin çok daha kapsamlı biçimde araştırılması gerektiğini gösteriyor.

1909 yılında petrol ve neft madenlerine ilişkin girişimler, 1910 yılında ise dört şahsa verilen işletme ruhsatı.

Arşivlerden gün yüzüne çıkan bu belgeler, Erzurum’un enerji tarihinin henüz keşfedilmemiş sayfalarını gözler önüne seriyor.


Kaynak: İhlas Haber Ajansı (İHA)

Kaynak: Ensonhaber

ETİKETLER:
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.