Bir tanesinin değeri 100 bin dolar! Turistler izini sürüyor: Dünyada sadece Türkiye’de var

Muğla’nın Milas, Yatağan ve Kavaklıdere ilçeleri arasında yer alan boksit yataklarından çıkarılan diaspor kristali, dünyada ekonomik ölçekte yalnızca Türkiye’de bulunan değerli taşlardan biri olarak kabul ediliyor.

Uzmanlar, diasporun en dikkat çekici özelliğinin ışığa bağlı olarak renk değiştirmesi olduğunu belirtiyor. Taş gün ışığında zeytin yeşiline yakın tonlar sergilerken, sıcak iç mekan aydınlatmalarında kahverengi, şampanya rengi ve pembeye yakın tonlara dönüşebiliyor.

Madenden çıkarılan her diaspor kristali mücevher olarak kullanılmaya uygun olmuyor. Çıkarılan taşların büyük bölümü opak yapıda olduğu için işlenemiyor. Mücevher kalitesine ulaşabilecek kadar şeffaf ve çatlak içermeyen kristaller ise oldukça düşük oranda bulunuyor.

Kesim aşaması da diasporun değerini doğrudan etkiliyor. Usta taş kesim uzmanları, kristalin doğal renk değişimini en iyi şekilde ortaya çıkarabilmek için her taşı ayrı ayrı değerlendiriyor. Yanlış kesilen bir kristal, renk oyunlarını büyük ölçüde kaybedebiliyor.

Sektör temsilcilerine göre yüksek kaliteye sahip ham diaspor rezervleri oldukça sınırlı seviyede bulunuyor. Mücevher kalitesinde işlenmiş büyük taşlar ise koleksiyonerler ve lüks mücevher markaları tarafından yoğun ilgi görüyor. Nadir bulunan büyük karatlı örneklerin uluslararası pazarda on binlerce dolar seviyesinde alıcı bulabildiği belirtiliyor.

Diasporun uluslararası pazarda zaman zaman “Zultanite” ticari adıyla da satışa sunulduğu biliniyor. Ancak bu isim belirli bir marka kullanımını ifade ediyor. Mineralin bilimsel adı ise diaspor olarak geçiyor. Son yıllarda diaspora olan ilginin artmasıyla birlikte piyasada sentetik ve cam taklitlerinin sayısı da yükseldi. Gerçek diaspor ile laboratuvar üretimi ürünleri ayırt etmek her zaman kolay olmuyor.

Uzmanlar, doğal taşın renk geçişlerinin yumuşak ve dengeli olduğunu ifade ederken, sentetik ürünlerde bu değişimlerin daha sert ve yapay görünebildiğini söylüyor. Bu nedenle güvenilir satıcılardan alınan uluslararası geçerliliğe sahip sertifikalı ürünlerin tercih edilmesi tavsiye ediliyor.