Savaşın ek enerji faturası: 50 milyar $

İsmail Şahin – ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik düzenlediği ortak saldırılar sonrasında başlayan Hürmüz Boğazı krizi 200’üncü gününe girmeye hazırlanırken dünyaya ek enerji maliyeti 500 milyar dolara ulaştı. Hem İran tarafının bölgedeki petrol boru hatlarını vurması ve ABD yönetiminin de İran’a ait petrol tankerlerini hedef alması krizi daha da yukarı tırmandırırken Suudi Arabistan’ın ülkenin doğusundaki petrol sahalarını Kızıldeniz kıyısındaki ihracat terminallerine bağlayan stratejik Doğu-Batı boru hattını kapatmasının ardından petrol fiyatları sert yükseldi. Brent petrol yüzde 2.8 yükselerek 107.56 dolara çıktı. İHA saldırısının ardından devre dışı kalan Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı petrol boru hattının kısa sürede yeniden faaliyete geçmemesi halinde küresel petrol arzının yüzde 4’e yakını piyasadan çekilebileceği belirtiliyor. Uzmanlar, enerji krizinin derinleşebileceği ve petrol fiyatları üzerindeki baskının artabileceği uyarısında bulunuyor.

2 dakikada 1 milyon $

Hürmüz kaynaklı enerji krizinden en çok etkilenen ülke ise ABD oldu. ABD’nin bu 200 günlük kriz sürecinde 105 milyar dolarlık ek enerji faturası ödemek zorunda kaldı. Brown University Climate Solutions Lab tarafından yapılan araştırmaya göre İran savaşının ABD’li tüketicilere maliyeti her 2 dakikada 1 milyon dolar daha artıyor. Bu günlük 720 milyon dolarlık ek bir fatura getiriyor.

Dünya petrol ihtiyacının yüzde 20’si ve doğal gaz ihtiyacının da yüzde 25’i Hürmüz boğazı üzerinden karşılanıyor. ABD verisinden hareketle yapılan projeksiyona göre bu rotanın devre dışı kalması küresel anlamda enerji ek maliyetini günlük 3 milyar dolar artırıyor. Yani İran ile barışın 1 ay uzamasının dünyaya ek maliyeti 90 milyar doları geçiyor.

30 milyar $ ek maliyet

Savaşın başladığı 28 Şubat’ta Brent petrolün varili 72.48 dolar seviyesindeydi. Türkiye’nin 2026 yılı enerji ithalat faturasının yaklaşık 64 milyar dolar olması bekleniyordu. Bu tahmin, yıl boyunca Brent petrolün ortalama 70 dolar civarında gerçekleşeceği varsayımına dayanıyordu. Bugün için geldiğiniz 107 dolar seviyesi esas alındığında Brent petrolün yüzde 47.6 oranında artış gösterdiği görülüyor. Ancak Türkiye’nin enerji ithalatı sadece petrolden oluşmuyor. Doğal gaz, elektrik, kömür ve uzun vadeli kontratlar da bulunduğu için enerji faturası petrol fiyatıyla birebir hareket etmiyor. Projeksiyonlara göre petrol kaynaklı ek enerji maliyeti yaklaşık 30 milyar dolar olarak hesaplanıyor. 2026 yılı için toplam enerji ithalatı faturası böylece 94 milyar dolara çıkıyor. Savaşın diğer enerji ithalatı maliyetindeki ek artışlarla da hesaba katıldığında toplam enerji ithalatı faturası ise 2026 yılı için 97.9 milyar dolara ulaşıyor.

Enflasyona etkisi

Yapılan hesaplamalara göre petroldeki her 10 dolarlık yükseliş küresel enflasyonu yüzde 0.2 yukarı çekiyor. Türkiye’de ise petrolde yaşayan 10 dolarlık artış enflasyonun yüzde 1 artmasına neden oluyor. Bu artış ayrıca yıllık cari açığı yaklaşık 2.6 milyar dolar yükseltiyor.

Kaynak: Milliyet