İran gemisi denizaltıyla nasıl batırıldı? II. Dünya Savaşı'ndan sonra ilk kez yaşandı
Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – Sri Lanka donanması ve savunma bakanlığı kaynakları, geçtiğimiz Çarşamba günü Sri Lanka açıklarında bir İran gemisine denizaltı saldırısı düzenlendiğini açıklayarak gemi personelinin kurtarılmasına ilişkin çalışmaların devam ettiğini bildirdi. İran gemisinin ABD denizaltısı tarafından batırıldığını açıklayan ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, "Bir Amerikan denizaltısı, uluslararası sularda güvende olduğunu sanan bir İran savaş gemisini batırdı. Gemi, bir torpido saldırısıyla imha edildi" dedi. Sri Lanka donanması geçtiğimiz Çarşamba günü yaptığı açıklamada, ABD denizaltısı tarafından fırlatılan torpido ile batırılan İran savaş gemisinden 87 ceset çıkarıldığını ve 32 kişinin kurtarıldığını duyurdu.
IRNS Dena, torpido atışıyla batırıldı
Dünya tarihinde denizaltıların bir savaş ortamında gemi batırdığı en yoğun dönemlerden birisi İkinci Dünya Savaşı olmuştu. O zamandan bu yana, farklı ülkelerin donanmalarına ait denizaltılar savaş ortamında birden fazla gemi batırdı. Ancak bu durum, resmi olarak ABD ordusu için İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra bir ilk anlamına geliyor.
JAPONYA’NIN TESLİM OLDUĞU GÜN 3 GEMİ VURDULAR
ABD donanmasının İran’a ait IRNS Dena gemisinden önce en son hangi savaş gemisini bir denizaltıyla batırdığı konusunda farklı görüşler bulunuyor. Son yaşanan olaydan önce, en son İkinci Dünya Savaşı’nın son günlerinde denizaltılarla gemi vuran ABD donanmasının Japonya’ya ait gemileri hedef aldığı biliniyor. İkinci Dünya Savaşı’nın son günlerinde Japon İmparatorluk Donanması’nın dağılmış olması ve Japonya’ya atılan iki atom bombası, ABD denizaltılarının Pasifik Okyanusu’ndaki faaliyetlerini arttırmıştı. Japonya’nın savaş devam etme gücünün büyük oranda yok edilmesi, Japon gemilerinin ABD denizaltıları için kolay hedefler haline gelmesini sağlamıştı.
Resmi kayıtlara göre, ABD donanması, ABD Başkanı Harry S. Truman'ın Japonya'nın koşulsuz teslimiyetini ilan ettiği gün olan 14 Ağustos 1945’te, 3 Japon savaş gemisini batırdı. Japon donanmasına vurulan ilk gemi bir denizaltıydı. 13 Ağustos 1945 gecesi USS Spikefish, Şangay'ın güneydoğusunda, Doğu Çin Denizi'nde su üstüne çıkan I-373 nakliye denizaltısını ateşlediği torpidoyla batırdı. Yaşanan olayda 84 Japon askeri hayatını kaybetti. Aynı günün ilerleyen saatlerinde USS Torsk denizaltısı Japon denizi açıklarında Japon donanmasına ait bir kargo gemisi daha batırdı. USS Torsk, aynı gün yine aynı bölgede tespit ettiği Japon donanmasına ait kargo gemisi CD-13’ü de batırdı. İkinci Dünya Savaşı’nın son günü vurulan 3 geminin vurulduğu zamanlara ilişkin bilgiler net olmasa da CD-13’ün II. Dünya Savaşı’nda batırılan son Japon savaş gemisi ve bugüne kadar bir ABD denizaltısı tarafından batırılan son düşman gemisi olduğu kabul ediliyor. Savaşın son günü iki Japon gemisi batıran USS Torsk denizaltısıysa bugün ABD’de bir müzede sergileniyor.
USS Torsk
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in düzenlediği basın toplantısında, bir ABD denizaltısı tarafından bir İran savaş gemisinin batırılmasını, "İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana bir düşman gemisinin torpido ile batırılmasının ilk örneği" şeklinde açıklamıştı. Bu açıklama ABD için doğru olsa da, dünyanın geri kalanı da hesap edildiğinde doğruluğunu kaybediyor.
İLK KEZ PAKİSTAN KULLANDI
İkinci Dünya Savaşı’ndan günümüze kadar gelen süreçte, bir denizaltının savaş gemisi batırdığı ilk olay 1971 yılında gerçekleşti. Hindistan-Pakistan Savaşı sırasında, Hindistan Donanması'na ait INS Khukri fırkateyni, Pakistan Donanması'na ait PNS Hangor denizaltısı tarafından batırıldı. Yaklaşık bin 200 tonluk deplasmana sahip Khukri, İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinden sonra bir denizaltının kurbanı olan ilk savaş gemisi oldu. 
Pakistan Donanması'na ait PNS Hangor
1982’de Güney Atlantik’te Birleşik Krallık ve Arjantin arasında yaşanan Falkland Savaşı, nükleer enerjili bir denizaltının düşman gemisini batırdığı ilk olay oldu. 2 Mayıs 1982’de Arjantin Donanması’na ait ARA General Belgrano kruvazörü, İngiliz nükleer enerjili saldırı denizaltısı HMS Conqueror tarafından fırlatılan bir torpido ile batırıldı ve 300’den fazla Arjantin askeri hayatını kaybetti. General Belgrano’nun batırılması, 2022 yılında Rusya-Ukrayna savaşı sırasında Rus Karadeniz filosunun sancak gemisi Moskva kruvazörünün batırılmasına kadar bir kruvazörün düşman saldırısı sonucu batırıldığı son olaydı.
IRNS Dena’nın batırılmasına kadar gelen sürede, bir savaş gemisinin denizaltı tarafından batırıldığı son olay 2010 yılında gerçekleşti. 26 Mart 2010’da Güney Kore savaş gemisi ROKS Cheonan, ülkenin batı kıyısı açıklarında, Sarı Deniz’de battı ve gemideki 104 personelden 46’sı hayatını kaybetti. Savaş gemisinin neden battığı hâlâ bir spekülasyon konusu olsa da Güney Kore’de yapılan soruşturma, geminin Kuzey Kore’ye ait bir mini denizaltı tarafından ateşlenen bir torpido tarafından batırıldığı sonucuna vardı. ABD Donanması da geminin batma sebebinin, yakınlarında patlayan güdümlü bir torpido nedeniyle olduğu sonucuna ulaştı. Kuzey Kore sorumluluğu reddetti.
Kaynak: Milliyet