Mobilya üretiyordu, savaşla hayatı değişti! Ordunun silah ihtiyacını karşılıyor: ‘Sayı 400’e çıktı’

Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – Rusya-Ukrayna savaşının başlamasıyla birlikte modern muharebe ortamına dair bilinen birçok kural ve doktrin büyük bir değişim yaşadı. Yaşanan çatışmalarda drone sistemlerinin kullanımının artmasıyla birlikte yaşanan bu değişim, hem Rusya hem de Ukrayna’nın askeri sanayisini de ciddi şekilde etkiledi. Bu durumu fırsat olarak gören bazı şirketler, her geçen gün etkilerini artıran drone’ların başlattığı dönüşümden yararlanarak sektör değiştirdi ve askeri sanayiye kaydı. Bu dönüşümün Ukrayna’daki en dikkat çeken örneklerinden birisiyse halihazırda Ukrayna’da ordunun silah ihtiyacını karşılayan en önemli silah üreticilerinden birisi hâline gelmiş olan, savaştan önce veranda ve dış mobilya üretimi yapan kadın bir mimar olan Iryna Terekh. 

MOBİLYA ÜRETİCİSİNDEN DRONE ÜRETİCİSİNE DÖNÜŞTÜ 

Ukrayna’nın kuzeyindeki Irpin şehrinde mimarlık eğitimi alan Terekh’in uzmanlık alanı tasarım ve yönetim alanlarındaydı. 34 yaşındaki kadın, meslek hayatında daha önce bir beton şirketinin kurulmasına önayak oldu. Bununla birlikte savaştan önceki dönemde de veranda ve dış mobilyalar üreten bir şirketi bulunuyordu. Ancak bu durum, Rusya’nın Ukrayna’yı işgale yönelik başlattığı saldırının ardından Terekh’in tahmin edemeyeceği ve daha önce çok tecrübesinin bulunmadığı bir alana yönelmesine yol açtı: Askeri sanayi ve drone üretimi. 

Irpin, Rusya’nın 2022 yılında başlattığı saldırılardan kısa süre sonra işgal edildi ve şehrin önemli bir kısmı yaşanan çatışmalarda tahrip oldu. Irpin’in Rus ordusu tarafından işgal edildiği günlerde Terekh, Ukrayna ordusuna nasıl destek olacağını düşünmeye başlamıştı. Genç kadın o günlerde düşündüklerini, “Düşmanımıza karşı ne kadar savunmasız olduğumuzu anladım. Bu savaşı kazanmak adına ortaya koyabileceğim herhangi bir yeteneğim varsa bunu yapmak zorundayım“ diyerek anlattı. 

20 DRONE’DAN 400 DRONE’A ÇIKTILAR 

Iryna Terekh, basit drone sistemlerinin savaşta ön plana çıkmasıyla beraber Ukrayna ordusuna faydalı olmak için ne yapacağını kısa süre içinde kararlaştırdı ve bu fikri hayata geçirmek için savaş öncesinde birlikte iş yaptığı iş insanı Denys Shtilerman ve bir film yapımcısı olan Yehor Skalyha ile ortaklık kurdu. Fire Point isimli savunma şirketinde daha önce askeri mühendislik alanında deneyimi olan tek kişi Denys Shtilerman’dı. Bu alan, Terekh ve Skalyha’nın tecrübe sahibi olmadığı bir alandı. 

Yeni kurulan şirket başlangıçta günde sadece 20 drone üretmeyi hedefledi. 2024 yılına gelindiğinde, şirketin ürettiği F-1 tipi drone’lar düzenli olarak Rus havaalanlarına, mühimmat depolarına ve petrol rafinerilerine yönelik saldırılarda kullanılıyordu. Kiev’in saldırılarda drone kullanımını artırması sebebiyle Terekh ve ortaklarının kurduğu şirketin üretim kapasitesi de giderek büyümeye başladı. İhtiyacın artması sebebiyle Fire Point isimli şirketin günlük drone üretim kapasitesi 300 ila 400’e ulaştı. 

‘UKRAYNA ARTIK SADECE TAHIL AMBARI OLMAYACAK’ 

Uzmanlara göre Terekh ve ortaklarının kurmuş olduğu şirket, Ukrayna’da yaşanan dönüşümün önemli göstergelerinden birisi ve bu tip şirketler Ukrayna’nın askeri yardım alan bir ülke olmaktan çıkarak kendi askeri sanayisini kurmasında önemli bir gelişme olarak görülüyor. Ülkede Fire Point benzeri çok sayıda şirket bulunuyor. İletişim ve navigasyon teknolojileriyle Amerikalı yatırımcıların dikkatini çeken Sine Engineering’in kurucusu, savaştan önce çalışma masaları üreten bir şirket işletiyordu. İnsansız hava araçları için otonom yönlendirme sistemleri üreten Fourth Law şirketinin kurucusu Yaroslav Azhnyuk ise daha önce, Amerikalı iş hızlandırma programı Y Combinator tarafından desteklenen evcil hayvan teknolojisi girişimi Petcube’u kurmuştu. 

Ukrayna’daki sistemin askeri sistemler üreten şirketler için iyi bir işleyişe sahip olduğunu düşünen Terekh, mevcut sistemi “Bu yöntem Ukrayna’da işe yarıyor çünkü bürokrasiyle çok az temasınız oluyor ve orduyla doğrudan iletişimimiz var. Bu sayede hızlı tepki veren şirketlerimiz mevcut ve sorunlara anında çözüm bulunabiliyor“ diyerek açıkladı. Ukrayna’da uygulanan bu sistem, verimli bulunuyor olması sebebiyle çok sayıda Batılı ülke tarafından da takip ediliyor. Bu kapsamda ilerleyen dönemde ABD ve Ukrayna hükümetlerinin, Ukrayna’nın ABD’ye askeri teknoloji ihracatını artıracak ve Amerikan şirketleriyle ortak girişimler kurmasını sağlayacak yeni bir savunma anlaşması imzalaması bekleniyor. 

Kaynak: Milliyet