Mehmet Şimşek’ten ‘eşel mobil’ açıklaması: Gelecek sene sürdürmeyi düşünmüyoruz

Orta Doğu’daki jeopolitik gerilim ve Hürmüz Boğazı kaynaklı enerji şoku nedeniyle Mart 2026’da yeniden devreye alınan eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki artışın önemli kısmını ÖTV indirimiyle kamu bütçesine aktardı.

Uygulama ilk aylarda mazot ve benzinin pompa fiyatını onlarca lira daha düşük tutuyordu.

Bunun ilk iki ayda yaklaşık 90 milyar liralık gelir kaybına yol açtığını açıklayan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yıl boyu sürmesi halinde maliyetin 600 milyar liraya yaklaşabileceği belirtilmişti.

Temmuz’da genel eşel mobilin 1 Ekim’de sona ereceği takvim Resmi Gazete’de yayımlandı.

Ağustos’ta ise motorin ayrı bir düzenlemeyle eşel mobil kapsamından çıkarıldı.

ÖTV Ağustos’un kalanında sıfırlandı, eylül-aralık döneminde kademeli artırıldı.

Benzin ve LPG’de ise eşel mobil 1 Ekim’e kadar kademeli olarak azaltılarak sonlandırıldı.

EŞEL MOBİL SÜRECEK Mİ?

Bakan Şimşek, Açıl Sezen’in sunduğu Bloomberg HT-Habertürk ortak yayında konuya ilişkin açıklama yaptı.

Şimşek açıklamasında, eşel mobil uygulamasının gelecek yıla taşınmasının planlanmadığını söyledi.

“EŞEL MOBİLİ SENEYE SÜRDÜRMEYİ DÜŞÜNMÜYORUZ”

Şimşek, açıklamasında şu sözleri kullandı:

“Gelecek sene savaş biterse eşel mobilin devamı yok.

Yıl sonuna kadar kısmi olarak devam ediyor.

Yıl sonuna kadar mazotta devam ediyor.

“BİZ GERÇEKTEN VERGİDEN FERAGAT ETTİK”

Niye mazotta, çünkü mazot rekabet gücünde önemli bir faktördür, taşımacılıkta, tarımda önemlidir.

Avrupa’da 1 litre mazot 150 liranın altında değil.

Bizde 100 lira civarı. Biz gerçekten vergiden feragat ettik.”

Şimşek, 2026’da eşel mobil nedeniyle bütçeden ciddi bir gelirden feragat edildiğini, buna rağmen bütçe açığının GSYH’ya oranında yüzde 3,5 hedefine karşılık yüzde 3,1 civarında bir performans beklendiğini ifade etti.

EŞEL MOBİL SİSTEMİ NEDİR?

Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarında küresel petrol fiyatları veya döviz kurundaki dalgalanmalardan kaynaklanan ani artışların tüketiciye yansıtılmasını önlemek amacıyla uygulanan bir vergi dengeleme mekanizmasıdır.

Kelime anlamı ‘hareketli ölçek’ olan bu sistemde, uluslararası piyasalardaki fiyat artışları oranında akaryakıttan alınan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tutarı düşürülür.

Böylece maliyet artışı vergi indirimiyle dengelendiği için akaryakıtın pompa satış fiyatı sabit kalır ya da çok daha az artar.

Aksine, akaryakıt fiyatları düştüğünde ise düşüş oranı kadar ÖTV artırılarak vergi miktarı yeniden eski seviyesine çekilir.

Bu sistemin temel amacı, ulaşımdan tarıma ve sanayiye kadar pek çok sektörü doğrudan etkileyen akaryakıt maliyetlerini sabit tutarak genel enflasyon tırmanışını frenlemek ve hanehalkı ile işletmeleri ani fiyat şoklarından korumaktır. 

Kaynak: Ensonhaber