Uzmanından duygusal açlık uyarısı! ‘Aç değilseniz bedeniniz değil, duygularınız konuşuyor olabilir’

Medical Park Ordu Hastanesi’nden Psikolog Ferahnaz Şeyma Yılmaz, yeme bozukluklarının yalnızca beslenme alışkanlıklarıyla sınırlı olmadığını, kişinin duygusal dünyası ve psikolojik durumu ile yakından ilişkili olabileceğini belirterek, duygusal açlık ile fiziksel açlık arasındaki farklara ve yoğun yeme isteğiyle baş etme yöntemlerine ilişkin önemli bilgiler verdi.

Yeme davranışının kişinin yaşamını ve sağlığını olumsuz yönde etkileyecek düzeyde bozulmasının, yeme bozukluğu olarak değerlendirildiğini söyleyen Psk. Yılmaz, “Pika, geri çıkarma (geviş getirme) bozukluğu, kaçıngan/kısıtlı yiyecek alımı bozukluğu, anoreksiya nervoza, bulimiya nervoza ve tıkanırcasına yeme bozukluğu başlıca yeme bozuklukları arasında yer alıyor. Yeme bozuklukları kadınlarda daha sık görülmekle birlikte kadın ve erkeklerde farklı yaş dönemlerinde ortaya çıkabiliyor” şeklinde konuştu.

Yeme isteğinin yalnızca fiziksel açlıkla ortaya çıkmayabileceğine değinen Psk. Yılmaz şu bilgileri paylaştı: “Stres, gerginlik, korku, üzüntü, depresif duygular, yorgunluk, yalnızlık, güvensizlik, öfke ve utanç gibi birçok duygu yeme davranışını etkileyebilir. Duygusal açlığın altında çoğu zaman kişinin yaşadığı yoğun duygular bulunabilir. Korku, öfke, gerginlik ve utanç gibi duygular, kişinin kendisini rahatlatmak amacıyla yeme davranışına yönelmesine neden olabilir. Bu nedenle aşırı yeme isteği ortaya çıktığında yalnızca ‘Ne yemek istiyorum’ sorusunu değil, ‘Şu anda ne hissediyorum’ sorusunu da sormak önemlidir.”

Psk. Yılmaz, “Fiziksel açlık genellikle yavaş yavaş ortaya çıkar ve kişi farklı yiyecekler arasında bilinçli seçim yapabilir. Yemek yendiğinde ve doyma hissi oluştuğunda durmak mümkündür. Duygusal açlık ise çoğu zaman aniden ortaya çıkar, belirli yiyeceklere yönelik yoğun bir istek oluşturabilir ve kişi tok olsa dahi yemeye devam edebilir. Sonrasında suçluluk veya pişmanlık duyguları yaşanabilir” şeklinde konuştu.

Yoğun yeme isteği geldiğinde insanların yiyeceklerin bulunduğu ortamdan uzaklaşarak dişlerini fırçalamaları gerektiğine değinen Pak. Yılmaz, “Aynı zamanda kısa bir yürüyüş yapmak veya dikkati farklı bir aktiviteye yöneltmek isteğin şiddetinin azalmasına yardımcı olabilir. Bu süreçte kendinize ‘Gerçekten aç mıyım, yoksa şu anda bir duyguyla mı baş etmeye çalışıyorum’ sorusunu yöneltebilirsiniz” ifadelerine yer verdi.

Kimi zaman insan bedeninin ve ruhsal dünyanın insanlara bir şeylerin yolunda gitmediğini farklı yollarla anlattığını kaydeden Psk. Yılmaz, “Aşırı yeme isteği de bu işaretlerden biri olabilir. Kişinin kendisine ‘Beni şu anda rahatsız eden ne var’ diye sorması, duygularını fark etmesi ve ihtiyaç duyduğunda destek alması önemlidir” diye konuştu.

Yeme bozukluklarının tedavi edilebilir rahatsızlıklar olduğunu dile getiren Psk. Yılmaz, “Kişinin yaşadığı sorunları tek başına çözmeye çalışmak yerine gerektiğinde psikolog ve psikiyatri başta olmak üzere ilgili sağlık profesyonellerinden destek alması, tedavi sürecinin sağlıklı şekilde ilerlemesine yardımcı olur. Yeme davranışındaki belirgin değişikliklerin uzun sürmesi, kontrol edilemeyen yeme ataklarının yaşanması, yoğun yiyecek kısıtlamalarının uygulanması veya yemek sonrasında telafi davranışlarının görülmesi halinde profesyonel destek alınması önemlidir” ifadelerini kullandı