Üreticinin TMO’dan beklediği alım fiyatı: 300 TL… ‘İklim’e rağmen rekolte iyi olacak

DUYGU ERDOĞAN / İSTANBUL – Fındıkta bu sezon Türkiye, iyi bir üretim artışı ile 704 bin ton rekolte bekliyor. Rekolte tespit çalışmaları sonucu önceki gün açıklanırken; verimin önceki yıllara göre daha iyi olacağı tespit edildi.

Ağustos ortası itibarıyla hasadı başlayacak fındık için üreticinin fiyat talebi ise en az 300 lira. Önemli üretici illerden Ordu’da fındık maliyeti 227 lira olarak hesaplandı.

Yüzde 20 pay

Bahçelerde zararlılar ile mücadele karşılık bulurken, özellikle kahverengi kokarca istilası bu sayede azaltıldı. Ancak buna karşılık iklim temelli sorunlar fındıkta da etkili olmaya başladı. İhracatçılar tarafından şubat ayında 810 bin ton üzerinde rekolte tahminini ‘iklim’ şaşırttı. Kasım ve aralık aylarında mevsim normalleri üzerindeki sıcaklıklar fındıkta döllenmeyi etkilerken, dane doluluk oranını azalttı. Türkiye genelindeki fındık bahçelerinde yüzde 20 oranında boş dane payı olduğu öngörüldü.

Randıman düşüktü

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ilgili kuruluşu olan Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), 2025-2026 sezonu kabuklu fındık alım fiyatlarını kilogram başına Giresun kalite için 200 lira, levant kalite için 195 lira olarak belirlenmişti. Ancak sezon içinde fiyatın 160 liraya kadar düştüğü görüldü; yanı sıra kuraklık zararı ile oluşan düşük randıman nedeniyle 120 liraya kadar fındık satanlar olmuştu. 

‘40 mahalleye soruyoruz’

Fındıktaki mevcut durumu bahçelerde yerinde gözlemlediklerini belirten Sakarya Karasu Ziraat Odası Başkanı Selami Arık, açıklanan rekoltenin yüzde 10 altında bir seviye beklediklerini dile getirdi. Girdi maliyetleri ve fiyat konusunda beklentileri 40 mahalleye her yıl sorduklarını anlatan Arık, şöyle devam etti: “Her girdi de yüzde 50, yüzde 100 artışlar var. Bahçelerin bakımı zor. Çiftçi yıl boyu uğraşının karşılığını almak da istiyor. Bu açıdan 300 lira altındaki bir fiyat bunların karşılığı olamaz. Fiyatın bu yönde ve yakın zamanda açıklanmasını, yanı sıra TMO’nun alım faaliyetlerinde hızlı davranmasını bekliyoruz.” 

Kokarca zararı azaldı

Son üç yıldır fındık bahçelerine büyük zarar veren kahverengi kokarca ile mücadele faydalı oldu. Bahçelerde kahverengi kokarca zararının bölgelere göre yüzde 2 ila 6 arasında sınırlı kaldığı görüldü. Ziraat odaları, son kalan zararlıya kadar mücadeleye devam edilmesi, aksi durumda yeniden popülasyonun artabileceği konusunda ise uyarılarını yineliyor. 

‘Geçim payı hesaplanmalı’

Üreticinin fiyat beklentisine ilişkin de yorum yapan Akça, özellikle yüksek girdi maliyetleri yanı sıra çiftçinin geçim, refah payının da düşünülmesi gerektiğini söyledi. Akça, “Bir hesap yapılıyor mu bilemiyoruz. Ama verilen fiyat maliyetler ile başa baş oluyor. Çiftçi bir şey kazanmadan, geçimine yetecek bir pay almadan yıl boyu uğraşıyor. Bizim hesabımıza göre maliyetimiz 227 lira. Bunun üzerine refah payı ile 300 lira altında bir fiyat üreticiyi zor durumda bırakır” diye konuştu. 

‘Boş dane artıyor’ 

Ordu Altınordu Ziraat Odası Başkanı Atakan Akça, 704 bin ton olarak yapılan rekolte tahmininin en iyi şartlarda oluşabileceğini vurgularken, hasada kadar geçen sürenin de önemli olduğunu söyledi. Bu açıdan kendi tespitlerinin 650-680 bin ton seviyesinde olduğunu aktaran Akça, “Özellikle iklim temelli sorunlar verimi etkiliyor. Kasım ve aralık ayları mevsim normalleri üzerinde sıcak olunca döllenmeyi sağlayan tozlar döküldü. Bu nedenle mart ayında döllenecek bitki bu toza erişemedi. Türkiye genelinde yüzde 20 oranında boş dane payı olduğunu düşünüyoruz. İklim sorunu fındık bahçelerine kadar girdi, bunun için paydaşlar geleceğine yönelik bir takım çalışmalar üzerine yoğunlaşmalı ve bunları hayata geçirmek için çalışmalıyız” dedi.

Kaynak: Milliyet