Uluslararası Enerji Ajansı uyarıyor: Doğalgaz Avrupa için lüks haline gelebilir

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), yayımladığı 2026 Küresel Gaz Güvenliği Raporunda, Orta Doğu’daki çatışmaların küresel doğalgaz arzı üzerindeki etkilerini ve piyasalardaki son gelişmeleri değerlendirdi.

Raporda, Avrupa’nın kış sezonuna son 13 yılın en düşük doğalgaz depolama seviyeleriyle girdiğine dikkat çekilerek, bu durumun küresel piyasalardaki arz baskısını 2027 yılına kadar uzatabileceği belirtildi.

Rapora göre, son 10 yılda küresel doğalgaz piyasaları önemli ölçüde değişerek daha esnek, likit ve birbirine bağlı bir yapıya kavuştu. Spot piyasalardaki işlemlerin artması ve teslimat noktası değiştirilebilen sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) sözleşmelerinin yaygınlaşması, bölgesel piyasalar arasındaki bağlantıları güçlendirerek arz kesintilerinin etkilerini sınırlamaya yardımcı oldu.

Ancak Hürmüz Boğazı üzerinden LNG sevkiyatının fiilen durması, küresel arz üzerindeki baskıyı artırdı. Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden yapılan LNG yüklemelerinin mart-ekim döneminde 60 milyar metreküpten fazla azalması, Asya ve Avrupa’da doğalgaz fiyatlarının 2022-2023 dönemindeki enerji krizinden bu yana en yüksek seviyelere çıkmasına neden oldu.

KÜRESEL LNG ARZINDA YÜZDE 3’LÜK DÜŞÜŞ BEKLENİYOR

IEA, 2026 yılında küresel LNG arzının yaklaşık yüzde 3, yani 20 milyar metreküp azalacağını öngörüyor. Küresel doğalgaz talebinin ise yaklaşık yüzde 1,5 düşüşle 65 milyar metreküp gerilemesi bekleniyor.

Talepteki düşüşte Orta Doğu’da yaşanan talep kaybı, Avrupa’da sanayi sektörünün daha az doğalgaz tüketmesi ve Asya’daki birçok ülkede elektrik üretiminde doğalgaz yerine kömüre yönelme etkili olacak.

AVRUPA, KIŞ AYLARINDA ARZ RİSKİYLE KARŞI KARŞIYA

Avrupa Birliği ülkelerindeki doğalgaz depolarının 2026-2027 ısıtma sezonuna 2013’ten bu yana görülen en düşük doluluk seviyeleriyle girmesi, bölgenin LNG ithalatına bağımlılığını artırıyor.

Raporda, özellikle kış mevsiminin beklenenden daha soğuk geçmesi, teknik arızalar veya yeni arz kesintilerinin yaşanması halinde Avrupa’nın ciddi risklerle karşı karşıya kalabileceği vurgulandı.

Avrupa’daki düşük stok seviyelerinin yanı sıra Asya ve Güney Amerika’daki LNG ithalatçısı ülkelerin sınırlı depolama kapasitesi, önümüzdeki aylarda esnek teslimatlı LNG kargoları için rekabeti artırabilir. Bu durumun, özellikle talebin yükseldiği dönemlerde spot piyasa fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturması bekleniyor.

DEPOLARI YENİDEN DOLDURMAK 2027’DE DE FİYATLARI ETKİLEYEBİLİR

IEA’nın değerlendirmesine göre Avrupa’nın düşük doğal gaz stokları, 2027 yazında depoların yeniden doldurulması için ihtiyaç duyulan gaz miktarını önemli ölçüde artırabilir. Bu süreçte Avrupa’nın küresel LNG piyasalarından daha fazla sevkiyat talep etmesi, arz üzerindeki rekabeti ve fiyat baskısını önümüzdeki yıla taşıyabilir.

Raporda, küresel doğal gaz piyasalarının geçmişe kıyasla daha esnek hale gelmesine rağmen enerji güvenliği risklerinin devam ettiği belirtildi. IEA, jeopolitik gelişmelerin ve piyasa koşullarındaki karmaşıklığın arttığı bir dönemde, olası arz krizlerine karşı hazırlıkların güçlendirilmesi ve ülkeler arasındaki uluslararası iş birliğinin artırılması gerektiğini vurguladı.

Kaynak: Ensonhaber