Trump, Putin ve Şi zirvesinin hatırlattığı Yalta Konferansı: Üç liderin dünyayı dizayn etmesi
Trump, Putin ve Şi’nin Çin’de bir araya geleceği zirve, 81 yıl önce Roosevelt, Churchill ve Stalin’i buluşturan Yalta Konferansı’nı hatırlattı. Üç lider, 1945’te Yalta’daki görüşmelerde, II. Dünya Savaşı sonrası dünyanın siyasi haritasını şekillendirmişti.

ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 19 Kasım’da Çin’in Şıncın kentinde bir araya gelecek.
Çin’in ev sahipliğinde 17-19 Kasım tarihlerinde düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında yapılacak görüşme, ABD, Rusya ve Çin liderlerinin katıldığı ilk üçlü zirve olacak.
YALTA BENZETMESİ
Trump, Putin ve Şi’nin bir araya geleceği üçlü zirve hakkında yapılan uluslararası değerlendirmelerde 1945’teki Yalta Konferansı benzetmesi öne çıktı.
Yalta Konferansı’nda bir araya gelen ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt, İngiltere Başbakanı Winston Churchill ve Sovyetler Birliği lideri Josef Stalin; II. Dünya Savaşı sonrasında başta Almanya olmak üzere Avrupa’nın yeniden yapılanmasını görüşmüştü.
19 Kasım’daki zirveyle ilgili yapılan “Yalta Konferansı 2.0” benzetmelerinin merkezinde; zirvede, masada temsilcisi olmayan ülkelerin etkilenebileceği kararlarla ilgili müzakerelerde bulunulabileceği değerlendirmeleri yer alıyor.
ÜÇ BÜYÜK GÜÇ AYNI MASADA
Kırım Yarımadası’ndaki Yalta kentinde Roosevelt, Churchill ve Stalin’in katıldığı konferans 4-11 Şubat 1945 tarihlerinde düzenlendi.
Toplantının temel gündemi, II. Dünya Savaşı sonrası Avrupa’nın şekillendirilmesiydi.
SAVAŞ SONRASI ALMANYA’NIN İDARESİ BELİRLENDİ
Yalta’da, Almanya’nın işgal bölgelerine ayrılması ve başkent Berlin’in dört müttefik devletin kontrolüne bırakılması konusunda uzlaşmaya varıldı.
Polonya’nın sınırları ve savaş sonrasında kurulacak yönetimi de masadaki önemli başlıklardan biriydi.
NÜFUZ ALANI MÜCADELESİ
Stalin, Sovyetler Birliği’nin Doğu Avrupa’daki nüfuz alanını genişletmeyi hedefleyen bir tutum aldı.
Roosevelt ve Churchill ise demokratik yönetimlerin kurulması yönünde güvenceler almaya çalıştı.
BM UZLAŞMASI
Yalta Konferansı’nda, savaş sonrasında uluslararası barışı korumak amacıyla Birleşmiş Milletler’in kurulması süreciyle ilgili uzlaşmaya varıldı.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daimi üyelerinin veto hakkı gibi temel konularda anlaşma sağlandı.
NAZİLERİN YARGILANMASI
Yalta’da, Nazi Almanyası’nın işlediği savaş suçlarıyla ilgili konular da görüşüldü.
Savaş suçlarının cezasız kalmaması ve sorumluların yargılanmasının altı çizilerek savaşın ardından Nürnberg Uluslararası Askerî Ceza Mahkemesi’nin kurulmasının siyasi zemini oluşturuldu.
JAPONYA’YA SAVAŞ
Konferans’ta Stalin, Almanya’nın teslim olmasının ardından Sovyetler Birliği’nin Japonya’ya karşı savaşa katılmasını kabul etti.
Stalin’in bunu kabul etmesine karşılık, Japonya’nın kontrolündeki bazı Uzak Doğu toprakları üzerinde Sovyetler Birliği’ne kazanımlar sağlanmasına karar verildi.
Kaynak: Ensonhaber