Mardin’in 24 yerel üzüm çeşidi gen bahçesinde koruma altına alındı

Binlerce yıllık bağcılık geçmişine sahip Mardin’de, tarımsal ve kültürel mirasın önemli unsurlarından olan yerel üzüm çeşitlerinin kaybolmasının önüne geçmek için çalışma başlatıldı.

İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından hayata geçirilen Damızlık ve Gen Bahçesi’nde, farklı ilçelerden ve yerleşim yerlerinden tespit edilen 24 yerel üzüm çeşidi yetiştirilerek koruma altına alındı.

Projeyle hem genetik çeşitliliğin muhafaza edilmesi hem de üreticilerin ihtiyaç duyduğu fidanların temin edilmesi amaçlanıyor.

28 YEREL ÇEŞİTTEN 24’Ü BAHÇEDE YAŞATILIYOR

İl Tarım ve Orman Müdürlüğünce başlangıçta 11 dekarlık alanda kurulan Damızlık ve Gen Bahçesi, çalışmaların genişletilmesiyle 20 dekara ulaştı. Uzman ekiplerin ilçe ilçe, mahalle mahalle yürüttüğü araştırmalar sonucunda Mardin’e özgü 28 üzüm çeşidinden 24’ü tespit edilerek bahçeye taşındı.

Mazruna, kerküş, karfoki, zeyti, zeynebi, kerklav ve şıtvi gibi yöresel isimlerle bilinen çeşitlerin de bulunduğu bahçede, sofralık ve şıralık üzümler yetiştiriliyor. Böylece bölgenin yerel üzüm zenginliğinin korunması ve üretim materyalinin gelecek dönemler için hazır tutulması sağlanıyor.

“BU ÇEŞİTLERİ GELECEK NESİLLERE AKTARMAK İSTİYORUZ”

Mardin İl Tarım ve Orman Müdürü Ender Muhammed Gümüş, bağcılığın kentte çoğunlukla kurak ve kıraç koşullarda yapıldığını, buna rağmen üzüm üretiminin bölge çiftçileri için önemli bir gelir kaynağı olduğunu söyledi.

Yerel üzüm türlerinin kentin kültürel mirasının ayrılmaz bir parçası olduğunu belirten Gümüş, gen kaynaklarını korumak ve üretimin devamlılığını sağlamak amacıyla Damızlık ve Gen Bahçesi’ni oluşturduklarını ifade etti.

Bahçenin iki temel amaca hizmet ettiğini vurgulayan Gümüş, “Amacımız, bir taraftan damızlık materyali hazır bulundurmak ve çiftçilerimizin ihtiyaç duyduğu anda üretime geçebilmesini sağlamak, diğer taraftan bahçemizde üretimini yaparak bu çeşitleri gelecek nesillere sağlıklı şekilde aktarmak” dedi.

Gümüş, Mardin’in yaklaşık 35 bin hektarlık bağ alanı ve 113 bin tonluk yıllık üretimiyle Türkiye’de önemli bir konumda bulunduğunu belirterek, dikim alanı bakımından ikinci, üretim miktarı açısından ise beşinci sırada yer aldığını kaydetti.

ÇİFTÇİLERE YÜZDE 75 HİBE DESTEĞİ

Kentte bağcılığın modern yöntemlerle geliştirilmesi için farklı projelerin de yürütüldüğünü aktaran Gümüş, Bakanlık, Valilik, Büyükşehir Belediyesi ve GAP Bölgesel Kalkınma İdaresinin katkılarıyla telli terbiye sisteminin yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar yapıldığını bildirdi.

Üreticilerin ekipman ihtiyacına da destek verildiğini ifade eden Gümüş, üzüm sıkma makinesi, sırt pulverizatörü ve budama makinesi gibi araçların çiftçilere yüzde 75 hibe desteğiyle sağlandığını söyledi.

Bahçede yetiştirilen çeşitlerden elde edilecek fidanların üreticilerle buluşturulması için yeni projeler hazırladıklarını belirten Gümüş, bağ alanlarının genişletilmesi ve üretim miktarının artırılması yönündeki çalışmaların süreceğini dile getirdi.

HEDEF, EKSİK 4 ÜZÜM ÇEŞİDİNİ DE BULMAK

Çalışmalarda görev alan Ziraat Yüksek Mühendisi Erdal Homan da yaklaşık 3 yıl önce Mardin’e özgü üzüm çeşitlerinin belirlenmesi amacıyla saha araştırmalarına başladıklarını anlattı.

Araştırmalar sırasında bazı yerel üzüm türlerine ulaşmakta güçlük çektiklerini belirten Homan, tespit edilen 24 çeşidin telli terbiye sistemiyle bahçede yetiştirilmeye başlandığını söyledi.

Mardin’de yerel isimleriyle bilinen 28 üzüm çeşidinin tamamını bahçede toplamak istediklerini kaydeden Homan, henüz bulunamayan 4 çeşide ulaşmak için çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

Homan, uzun vadeli hedeflerinin gen bankası oluşturmak, bahçede çoğaltılan fidanları üreticilere ulaştırmak ve yerel çeşitleri yeniden üretim alanlarında yaygınlaştırmak olduğunu belirtti.

Üzümün Mardin’in dağlık bölgeleri dahil farklı alanlarında yetiştirilebildiğine dikkati çeken Homan, aşılı fidan üretimiyle hem bağ alanlarının hem de üretim miktarının artırılmasını hedeflediklerini sözlerine ekledi.

Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)

Kaynak: Ensonhaber