KIZILELMA: Gökyüzünde yeni bir devir
İnsansız muharip uçak Kızılelma’nın envantere girmesiyle TSK, modernize edilen F-16’ların liderliğinde oluşturulacak görev grubu aracılığıyla yeni nesil bir harekat kabiliyetine kavuştu. Kızılelma, hem üretimi sırasında hem de uçuşlarda sağlayacağı tasarruf ile havadaki güç dengesini maliyet açısından da değiştirecek

Aydın Hasan – Savunma Sanayii İcra Komitesi; 2025 yılındaki toplantısında geleceğin savaş-harekât ortamlarında insansız savaş uçaklarının önemli görevler icra edeceği değerlendirmesinden hareketle insansız savaş uçaklarının envantere alınmasına karar vermişti. Baykar geliştirilen üç Kızılelma, 19 Kasım’da envantere alındı. Böylece Türkiye, insansız savaş uçağını hizmete alan ilk ülke oldu.
İlkleri başardı
Kızılelma, birçok önemli yeteneğe sahip. TEBER-82 ve TOLUN mühimmat testlerini tamamlayan Kızılma, 29 Kasım 2025’te gerçekleştirilen testte havacılık tarihine geçmişti. Tarihi testte, ASELSAN üretimi Murad AESA Radarı’nın işaretlediği hedef uçağı TÜBİTAK SAGE tarafından geliştirilen Gökdoğan füzesiyle tam isabetle vuran Kızılelma, görüş ötesi hava-hava füzesi kullanarak jet motorlu bir hava hedefini imha eden ilk insansız savaş uçağı olmuştu. 27 Aralık 2025’te ise dünya havacılık tarihinde ilk kez iki insansız savaş uçağı otonom olarak yakın kol uçuşu gerçekleştirdi.
Seyir hızı
Yapılan testlerde 0.8 Mach seyir hızına ulaşarak önemli bir eşiği daha geride bırakan Kızılelma, bu performans ile insanlı savaş uçakları ile aynı harekat temposunda görev yapabilecek kabiliyete ulaştı. 0.8 Mach, bir hava aracının ses hızının yüzde 80’ine ulaşması, yaklaşık 980 km/s hıza çıkması anlamına geliyor. Kızılelma, Mach 1 seviyesine çıktığında attığı füzelerin hızı artacak ve savaş uçakları ile aynı tempoda kol uçuşu yapacak.
ASELSAN FEWS-U ile koruyucu elektronik zırha sahip olan Kızılelma, 360 derece kapsama, yüksek doğrulukta tehdit yönü tespiti, hızlı tehdit tespit ve teşhisi yeteneklerine sahip. Kızılelma kendisine hayalet özelliği kazandıran Elektro-Optik Hedefleme Sistemi Toygun ile de testlerini tamamladı. Sadece en gelişmiş 5. nesil savaş uçaklarında kullanılan bu teknoloji, dünyada ilk kez bir insansız savaş uçağında başarıyla kullanıldı. Kızılelma’ya Toygun’un entegre edilmesiyle birlikte Türkiye, bu stratejik kabiliyete sahip üç ülkeden biri oldu. JET-230 süpersonik füzesi ile ilk testinde hedefi başarıyla vuran Kızılelma, ROKETSAN’ın İHA-230 havadan atılan balistik füzesinin jet uçaklarına uyarlanmış versiyonu olan JET-230 ile de başarıyla hedefleri vurdu.

Yeni görev grubu
Paylaşılan görüntülerde Kızılelma ile F-16’nın aynı karede yer alması, TSK’nın oluşturma kapasitesine sahip olduğu yeni nesil hava doktrininin de işaretini verdi. “Özgür” projesi çerçevesinde modernize edilmiş bir F-16’nın liderliğinde Kızılelma, Anka veya Aksungur SİHA ve Süper Şimşek ile yeni bir görev grubu oluşturulabilecek. İkinci muharip insansız uçak Anka3, 2027’de envantere alınmasıyla görev grubunda SİHA’ların yerini alacak.

‘İlk günden beri hayalimiz’
Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, Kızılelma’nın güvenlik güçlerine teslimi dolayısıyla Çorlu Uçuş Eğitim ve Test Merkezi’nde düzenlenen faaliyete ilişkin görüntüleri sosyal medya hesabından paylaştı. Törende Baykar çalışanlarına seslenen Bayraktar, “Kızılelma”nın, Türk milletinin tarihten gelen büyük bir ülküsü olduğunu vurgulayarak “Bizlerin de insansız hava araçlarına çalıştığımız ilk günden beri, yaklaşık 20 sene öncesinden beri hayalimiz… Bugün bir tarihi adım daha gerçek oluyor. İlk defa dünyada güvenlik güçlerine bir insansız savaş uçağı teslim edilmiş oluyor” dedi.
İnsanlı savaş uçağının manevraları pilotun 9G’nin üzerinde ivme manevrasına dayanamaması nedeniyle sınırlıdır, Kızılelma bu noktada tam manevra yeteneğine sahip.
F-35’i vurabilir
Tek bir Kızılelma’nın Meteor füzesi atan F-35 ve benzeri 5. nesil bir savaş uçağına karşı hava hava muharebesinde başarı kazanması teknik olarak zor. Ancak Özgür F-16’nın veri bağı üzerinden yönlendirdiği Kızılelma kolları, F-35’i vurabilir. Kızılelma, radarını hiç açmadan Karat kızılötesi arama ve takip sistemiyle hava hedeflerini 110 kilometre mesafeden takip edebildiğini sahada göstermişti. Kızılelma kolları, Murad radarı ve Gökdoğan füzeleri ile ağ merkezli taktiklerle 4+ ve 5. nesil savaş uçaklarına üstünlük sağlayabilir.
Bir F-35 fiyatına 22 Kızılelma
Kızılelma’nın maliyeti savaş uçaklarına göre oldukça düşük. Bu nedenle kısa sürede çok sayıda uçaktan oluşan filolar oluşturulabilir. Bir F-35 savaş uçağının alım fiyatı, 85 milyon dolar civarında. Bir Kızılelma’nın üretim maliyetinin ise 3.5-4 milyon dolar olduğu belirtiliyor. Türkiye, bir F-35 fiyatına 22 Kızılelma üretebiliyor.
TCG Anadolu’da konuşlanacak
TCG Anadolu’da konuşlanacak olan Kızılelma, uçak gemisinin maliyetini düşürerek Türkiye’ye okyanusta da hava üstünlüğü kurma potansiyeli kazandıracak.
SAVAŞ UÇAKLARININ SAATLİK MALİYETİ: Yakıt+bakım+yedek parça+lojistik destek
F-35 Lightning II’nin saatlik toplam uçuş maliyeti ABD Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi ve savunma analizi verilerine göre 34-42 bin dolar arasında. Bu tutar sadece yakıtı değil, uçağın havada kaldığı her saat için gereken bakım, yedek parça ve lojistik destek giderlerini de kapsıyor. F-16 Fighting Falcon’un saatlik uçuş maliyeti, 25-27 bin dolar arasında hesaplanıyor. Rafale savaş uçağının bir saatlik uçuş maliyeti 32 bin dolara, Saab JAS 39 Gripen’in saatlik maliyeti ise 22 bin dolara kadar çıkıyor. Çift motorlu Eurofighter Typhoon en yüksek uçuş maliyetine sahip uçaklardan biri. Bir Eurofighter’ın saatlik toplam işletme ve uçuş maliyeti yaklaşık 60-65 bin dolar…
PİLOTUN MALİYETİ: Milyonlarca dolar
Bir pilotun maliyeti, eğitim harcamalarının yanı sıra kullandığı uçağın maliyeti ve filo bakım masrafları nedeniyle farklı değişkenlere bağlı olarak hesaplanıyor. RAND Corporation’ın hesabına göre; ABD’de bir F-16 pilotunun yetişme maliyeti 6 milyon 780 bin dolar. Bu maliyet F-35’te 12 milyon, F-22’de ise 13 milyon doları aşıyor. Emekli Hava Tümgeneral Beyazıt Karataş’ın anılarında yer verdiği bilgilere göre ise Türkiye’de Harp Okulu’ndan uçuş eğitimine kadar bir pilot teğmenin maliyeti 3 milyon doları buluyor. 250 saat uçuş yapan bir pilotun maliyeti 6 milyon dolar olarak hesaplanıyor. Ortalama 15 yıl hizmet eden bir pilotun maliyeti 30 milyon dolar olarak kabul ediliyor. 21 yıl görev yapan bir pilotun maliyeti 40 milyon dolara ulaşabiliyor. İnsansız uçak ile bu maliyet ve bir savaş pilotunun yetişmesi için yıllarca bekleme ihtiyacı ortadan kalkıyor.
Uçağın vurulması durumunda can kaybı riski de bulunmuyor.

DÜNYADA YANKI BULDU
YUNAN BASINI: Dengeler değişiyor
Kızılelma’nın envantere girmesi, dünyada da yankı buldu. Yunan basınında, uçağın Ege’deki güç dengesine etkisine ağırlık verildi. News Break, gelişmeyi “Yunanistan’daki gerçekle iç karartıcı karşılaştırma” başlığı ile yayımladı. Europost, “Türkiye’nin hava savaşını değiştirmeyi hedefleyen yeni uçağı” başlıklı haberinde “Türkler, Kızılelma’nın envantere dahil edilmesini kutlarken yeni bir güç mesajı verdi. Ankara’nın bu adımı Türk savunma sanayii için sıradan bir haberden ibaret değil.
‘Sıradan bir haber değil’
Türkiye’nin hava savaşının yeni çağında öncü rol üstlenmeyi hedeflediği bir dönemde, bu önemli bir teknolojik adım” denildi. Banking News de “Türkiye, dünya havacılık tarihinde bir ilke imza attı. Böylelikle Ankara, Ege’de Atina’ya karşı dengeleri yeniden değiştirebilecek bir adım attı” ifadesini kullandı.
‘Doruk noktası’
Fransız haber ajansı AFP’nin Türkiye’nin savunma sanayii ile ilgili haberinde “Yıllarca NATO ortakları tarafından göz ardı edilen Türkiye’nin savunma sanayii, iddialı bir politika sayesinde ittifakın önde gelen oyuncuları arasında kendine yer buldu” denildi.
Fransız basınından La Nouvelle Tribune “Dünyada tarihe bir güne tanıklık edildi. Türk Kızılelma’sının envantere girmesiyle yaklaşık dört buçuk yıl önce başlatılan bir program doruk noktasına ulaştı. Bu durum Türkiye’nin pazardaki konumunu da güçlendiriyor. Ankara artık operasyonel bir savaş uçağına sahip ve bunu yabancı müşterilerine sunabilir” değerlendirmesinde bulunuldu.
ABD merkezli Al Monitor da haberinde “Türkiye, ABD yapımı F-35’lere erişimi engellenmişken caydırıcılık yeteneklerini koruyor” ifadeleri kullanıldı.
İngiliz basınından Aerospace Global News “Türkiye, insansız savaş uçaklarını hizmete alan ilk ülke oldu” ifadesini kullandı.
Dünyada tek
Türkiye, insansız bir savaş uçağını envantere alan tek ülke. İnsansız savaş uçağı geliştirme çalışması yürüten diğer ülkeler şöyle:
ABD: YFQ-42A & YFQ-44A (CCA).
Avustralya: MQ-28A Ghost Bat
Çin: Hongdu GJ-11 & FH-97
Rusya: Sukhoi S-70 Okhotnik
Avrupa: U740 Valkyrie / CA-1 Europa
Hindistan: Ghatak & HAL CATS Warrior
Kaynak: Milliyet