Jafar Panahi kimdir? Yönetmen Jafar Panahi kaç yaşında, nereli? Jafar Panahi neden tutuklandı?
İranlı yönetmen Jafar Panahi’ye beş yıl bir ay hapis ve mal varlığına el koyma cezasıdi. Peki, Jafar Panahi kimdir? Yönetmen Jafar Panahi kaç yaşında, nereli? Jafar Panahi neden tutuklandı?

İranlı Yönetmen Jafar Panahi, Oscar Ödülleri ardından İran’a dönmüştü. Panahi hakkında Tahran Devrim Mahkemesi’nin yeni bir hapis cezası ve tüm mal varlığına el konması kararı verdi. Peki, Jafar Panahi kimdir? Yönetmen Jafar Panahi kaç yaşında, nereli? Jafar Panahi neden tutuklandı?

JAFAR PANAHİ KİMDİR?
Jafar Panahi, 11 Temmuz 1960 yılında İran’ın Miyana kentinde dünyaya geldi. Köken olarak İranlı Azerbaycanlıdır. Babası ev boyacısı olarak çalışıyordu. Ailesi evde Azerbaycan dili konuşuyor, diğer İranlılarla ise Farsça konuşuyordu. On yaşındayken 8 mm’lik bir film kamerası kullandı. Ayrıca bir filmde rol aldı ve Kanoon’un kütüphane müdürüne çocuklara film kamerası kullanmayı öğreten bir programın yürütülmesinde yardımcı oldu.
JAFAR PANAHİ’NİN KARİYERİ VE HAYATI
Panahi , İran İslam Cumhuriyeti Radyo ve Televizyonu’nun 2. Kanalı aracılığıyla İran televizyonu için birkaç kısa belgesel film çekti. İlk kısa filmi olan Yaralı Başlar, İran’ın kuzeyindeki Azerbaycan bölgesinde yasadışı bir yas tutma geleneği olan kafa kesme hakkında bir belgeseldi.
JAFAR PANAHİ’NİN FİLMLERİ
- Yaralı Başlar (1988, kısa belgesel)
- Kış (1991, belgesel)
- Dost (1992, kısa film)
- Zire Darakhatan Zeyton (Zeytin bahçesinden geçerken, 1994, reji asistanlığı)
- Badkonake Sefid (Beyaz Balon, 1995)
- Ardekul (1997, kısa belgesel)
- Ayna (1997)
- Çember (2000)
- Talaye Sorkh (Kanlı Altın, 2003)
- Offside (2006)
- This a not film (2011)
- Taksi Tahran, (2015)
- No Bears (2022)
- Un simple accident (2025)
JAFAR PANAHİ’NİN TUTUKLANMALARI
2009’da Ahmedinejad’ın cumhur başkanı ilan edilmesinin ardından çıkan olaylarda sokaklarda Besic milislerince öldürülen insanların anısına düzenlenen törene gittiğinde ilk kez tutuklanıp serbest bırakıldı. Ancak birkaç ay sonra evinde tutuklanan Cafer Penahi, bir daha serbest bırakılmadı. Yetkililer hiçbir zaman suçunun ne olduğunu açıklamadı ve 2010 Cannes Film Festivali’ne günler kala avukatı ve ailesini görmek için açlık grevine başladığını duyurdu.
Cannes Film Festivali’nde Fransa kültür bakanı Frédéric Mitterrand ve Fransa dış işleri bakanı Bernard Kouchner’in, hapishaneden gönderdiği mektubu festivalin açılışında okumasıyla beraber sonunda on ayın ardından avukatıyla görüşme hakkı buldu. İddialara göre İslam devrimi ile iş başına gelen İran’ın hakim rejimi İran’nin aleyhine bir film yapma çabalarındaymış. Ancak Cannes Film Festivali’ne gönderdiği mektupta “şimdiye kadar rejimin aleyhine film yapmadım” cümleleri bulunmaktadır. Ayrıca söz konusu mektupta şu cümleler de yer almaktadır: “Burada birçok suçsuz tutuklanıp sesleri hiçbir yere ulaşmayan insanlar var”. Uluslararası Af Örgütü, Cannes Film Festivali’ndeki Cafer Penahi’nin boş koltuğunu rejimin susturma deliliği olarak nitelendirmiştir.
2011 yılında Cannes film Festivaline bir kez daha davet aldı lâkin Cafer Panahi’nin film yapması, “ulusal güvenliğe karşı işlenen suçlara” ilişkin hüküm gereği tam 20 sene boyunca yasaklanmıştı. Keza ev hapsi cezasına çarptırıldı. Fakat Penahi Avrupa’dan birçok ödüller almaya devam etti. Bunun nedeni Pehaninin alışagelmişin dışında davranmasıydı; örneğin ”Bu bir film değil” filmi bir kekin içine saklanan USB bellek ile İran’dan Fransa’ya kaçırıldı. Film festivalde yayımlandı. Son olarak 2015 yapımlı Taksi Tahran bir taksinin içine yerleştirilmiş kamera, şoför Pehaninin Tahran’ı turlamasını kaydediyor. Taksiye binen farklı müşteriler, şoför ile açık ve samimi bir şekilde sorunlarını, endişelerini ve görüşlerini paylaşıyor. Film Altın Ayı Ödülünü kazandı.
Kaynak: Cumhuriyet