İrlanda’nın birleşme planının faturası belli oldu: İlk yıl 25 milyar euroya ulaşabilir

İrlanda adasının siyasi geleceğine ilişkin tartışmalar yeniden gündeme gelirken, Kuzey İrlanda’nın İrlanda Cumhuriyeti’ne katılması ihtimalinin ekonomik boyutları da masaya yatırıldı.

İrlanda hükümetinin koalisyon ortaklarından Fine Gael Partisi tarafından hazırlanan kapsamlı çalışma, olası birleşmenin ülke ekonomisine getirebileceği yükü farklı senaryolar üzerinden değerlendirdi.

Tahminlere göre, birleşmenin maliyeti en iyimser hesaplamalarda 3,2 milyar eurodan başlarken, ilk yıl için 25 milyar euroya kadar çıkabilecek. İlk 25 yıllık dönemde ise toplam maliyetin 41,2 milyar euroya yaklaşabileceği hesaplandı.

BİRLEŞME İÇİN DÖRT FARKLI MODEL MASADA

Fine Gael tarafından hazırlanan plan taslağında, Kuzey İrlanda ile İrlanda Cumhuriyeti’nin birleşmesi için dört ayrı model önerildi. “Merkezi”, “federal”, “kontrollü entegrasyon” ve “yüksek maliyet” başlıkları altında ele alınan seçeneklerde, ekonomik yükün nasıl paylaşılacağı ve iki bölge arasındaki yaşam standartlarının hangi takvimle eşitleneceği değerlendirildi.

Planın maliyet hesaplamalarında İngiltere hükümetiyle yapılacak olası anlaşmanın kritik öneme sahip olduğu vurgulandı. Özellikle İngiltere’nin emeklilik yükümlülüklerini ve borç faizlerini üstlenip üstlenmeyeceğinin, birleşmenin İrlanda ekonomisine getireceği toplam maliyeti önemli ölçüde değiştirebileceği belirtildi.

FEDERAL MODELDE 20 YILLIK UYUM HEDEFİ

Önerilen modeller arasında yer alan federal sistemde, Kuzey İrlanda’nın ekonomik ve sosyal koşullarının 20 yıl içerisinde İrlanda Cumhuriyeti seviyesine getirilmesi öngörülüyor. Bu geçiş sürecinin yıllık yaklaşık 500 milyon euroya mal olacağı tahmin ediliyor.

Kontrollü entegrasyon modelinde ise birleşmenin 15 yıla yayılan aşamalı bir süreç içerisinde gerçekleştirilmesi planlanıyor. Bu seçeneğin İrlanda Cumhuriyeti’ne başlangıçta 1,5 milyar euroluk yatırım yükü getireceği, buna ek olarak yıllık 250 milyon euro harcama gerektireceği hesaplanıyor.

En yüksek maliyetli senaryoda ise Kuzey İrlanda’daki sosyal yardımların ve ücretlerin birleşmenin ilk gününden itibaren İrlanda Cumhuriyeti’ndeki seviyeye yükseltilmesi hedefleniyor. Bu modelin yıllık maliyetinin yaklaşık 1 milyar euroya ulaşabileceği öngörülüyor.

İLK YILIN MALİYETİ 25 MİLYAR EUROYU BULABİLİR

Çalışmada, birleşmenin ekonomik sonuçlarına ilişkin farklı tahminlere de yer verildi. En iyimser hesaplamaya göre İrlanda Cumhuriyeti’nin üstleneceği maliyetin en az 3,2 milyar euro olacağı belirtilirken, ilk yıl için bu rakamın 25 milyar euroya çıkabileceği değerlendirildi.

İlk 25 yıllık döneme ilişkin projeksiyonda ise toplam maliyetin 41,2 milyar euroya yaklaşabileceği ifade edildi. Hangi modelin tercih edileceği ve İngiltere ile yapılacak mali paylaşım anlaşmasının, nihai faturayı belirleyecek temel unsurlar olacağı kaydedildi.

Birleşme sürecinin koordinasyonu için başbakan yardımcısına bağlı özel bir birim kurulması da öneriler arasında yer aldı. Ayrıca geçiş döneminde ortaya çıkabilecek ekonomik yüklerin karşılanabilmesi amacıyla bir varlık fonu oluşturulması teklif edildi.

HARRİS: GELECEĞİN ZOR SORULARINA HAZIR OLMALIYIZ

Fine Gael Partisi lideri ve Başbakan Yardımcısı Simon Harris, hazırlanan çalışmaya ilişkin açıklamasında, birleşme ihtimalinin kapsamlı biçimde ele alınması gerektiğini belirtti.

Geleceğe yönelik planlamaların bugünden yapılmasının önemine işaret eden Harris, “Zor sorular sormaya, sınamalarla karşılaşmaya ve gelecekte zorunlu olacak planlamaları yapmaya hazır olmalıyız.” değerlendirmesinde bulundu.

İrlanda’nın birliğinin yalnızca anayasal değişikliklerden ve fiziki sınırların kaldırılmasından ibaret olmadığını vurgulayan Harris, barış ve uzlaşının kendiliğinden devam edeceğinin garanti olmadığını söyledi. Harris, olası birleşmenin farklı toplulukları, gelenekleri ve kimlikleri ortak bir gelecek etrafında buluşturması ve toplumda güven oluşturması gerektiğini ifade etti.

İRLANDA HÜKÜMETİNDEN YENİ HAZIRLIK GİRİŞİMİ

İrlanda Başbakanı Micheal Martin de 3 Kasım’da yaptığı açıklamada, İrlanda Cumhuriyeti ile Kuzey İrlanda’nın gelecekteki ilişkisini ve olası birleşme sürecini ele alacak “Gelecek Araştırmaları Girişimi” adlı bir oluşumun hayata geçirileceğini duyurmuştu.

Son dönemde yeniden yoğunlaşan birleşme tartışmaları kapsamında atılan bu adım ve Fine Gael’in hazırladığı ekonomik plan, İrlanda adasının geleceğine ilişkin siyasi ve mali hazırlıkların hız kazandığını ortaya koydu.

Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)

Kaynak: Ensonhaber