Atatürk’ün cenaze namazı Makbule Hanım’ın ısrarı üzerine kılındı: 11 kişilik bir cemaatle Türkçe tekbirle

Mustafa Kemal Atatürk’ün hayatını kaybetmesinin 88’inci yıl dönümü için ülke genelinde anmalar düzenleniyor.

Atatürk’ün 10 Kasım 1938 tarihinde hayatını kaybetmesinin ardından cenaze namazının kılınıp kılınmadığı uzun yıllar tartışma konusu oldu.

MAKBULE HANIM’IN İSTEĞİYLE KILINDI

Tarih araştırmalarıyla tanınan gazeteci Murat Bardakçı, 2015’teki 10 Kasım için Habertürk’te yazdığı köşe yazısında Atatürk’ün cenaze namazının kılındığını, doğrudan namaza katılan 2 kişiden dinlediklerini dayanarak yazmıştı.

Bardakçı’nın cenazeye katılan bir kişiden yaptığı aktarıma göre; ilk olarak Ankara’dan cenaze namazı kılınmayacağı yönünde talimat iletildi.

Ancak kız kardeşi Makbule Hanım’ın isteği üzerine daha sonra cenaze namazının kılınmasına karar verildi.

11 KİŞİLİK CEMAATLE TÜRKÇE KILINDI

Bardakçı, Atatürk’ün cenaze namazının 11 kişilik bir cemaatle ve Türkçe olarak kılındığı bilgisini verdi.

Cenazede o dönem Arapça ezan ve tekbirin yasak olduğu dönemde, cenazede imamlık yapan Şerefeddin Yaltkaya’nın Arapça tekbir getirmesi halinde devlet erkanından, Türkçe tekbir getirmesi halinde ise Atatürk’ün kardeşi Makbule Hanım’dan tepki alacağı için ne yapacağı hususunda kararsız kaldığını aktaran Bardakçı, sonunda tekbirin ve selamların Türkçe yapıldığını ifade etti.

“DİNİ MERASİM YAPILMAYACAK”

Bardakçı’nın yazısının ilgili bölümü şöyle:

“Ben, namaza katılanlardan iki kişiyi yakinen tanıdım. Uzun bir ömür süren ve 1980’lere kadar hayatta olan bu kişilerden birinden 19 Kasım sabahı Dolmabahçe’de yaşananların teferruatını bir değil birkaç defa dinledim ve işittiklerimi onun ağzından aşağıda naklediyorum:

‘Dolmabahçe Sarayı’nda katafalka konan cenazenin Ankara’ya nakil günü yaklaşırken, Ankara’dan ‘dinî merasim kat’iyyen yapılmayacak’ şeklinde bir talimat geldiğini işittik. Talimatı hiçbirimiz görmedik, resmen de tebliğ edilmedi ama emir Dolmabahçe’de hemen herkesin dilindeydi.

“CENAZE NAMAZI KILINMADAN MUSTAFAMI GÖNDERMEM”

Cenaze, 19 Kasım sabahı erken saatlerde Ankara’ya nakledilmek üzere saraydan alınacaktı. Hazırlıklar devam ederken rahmetlinin hemşiresi Makbule Hanım katafalkın bulunduğu yere geldi, ‘Cenaze namazı kılınmadan Mustafa’mı hiçbir yere göndermem!’ diye avaz avaz bağırdı ve gidip tabutun yanıbaşına oturdu.

Ortalık birbirine girdi. Bazı işgüzarlar ‘Ankara’dan emir geldi hanımefendi, yapmayın, etmeyin’ diye Makbule Hanım’ı sakinleştirmeye çalışacak oldular ama hanımefendi daha da hiddetlendi, ‘Namazı kılınmadan burayı terketmem! Beni kolumdan tutup dışarıya atmadan ağabeyimi götüremezsiniz’ dedi. Maiyet erkânı daha da telâşlandı ve ne yapacaklarını sormak için Ankara’ya telefon açtılar.

“GÖZLERDEN UZAK ŞEKİLDE”

Aradan yarım saat geçtikten sonra Ankara’dan yeni talimat geldi. ‘Gözlerden uzak bir şekilde, mümkün olduğu kadar az bir cemaatle, dışarıya da hiçbir şekilde aksettirilmeden kılınsın; kat’iyyen fotoğraf çektirilmesin ve namazın kılındığı protokol kayıtlarına da aksettirilmesin’ deniyordu. Makbule Hanım’ın namazın camilerden birinde kılınması yolunda ısrar edebileceği düşünülerek zamanın Diyanet İşleri Reisi Rıfat Efendi’den (Börekçi) sarayda kılınabileceği konusunda fetva da alınmıştı.

11 KİŞİLİK CEMAAT

Yanlış saymadı isem, cemaat ben dahil olmak üzere 11 kişiden ibaretti. İmamete, Şerefeddin Efendi geçti (dört sene sonra, 1942’de Diyanet İşleri Reisi olacak olan din âlimi Şerefeddin Yaltkaya) ama o senelerde Arapça ezan ile tekbir yasaktı ve ne yapacağımız hususunda kararsızdık… Arapça tekbir getirdiğimiz takdirde devletin, Türkçe okuduğumuz takdirde de Makbule Hanım’ın hışmına uğramamız ve hanımefendinin ‘Yeniden, doğru dürüst kılın’ demesi ihtimali vardı.

“TANRI ULUDUR”

Tabutun önünde saf tuttuk, Şerefeddin Efendi imamete geçti, tekbiri ‘Tanrı uludur’ diye Türkçe getirdi, namaza başladık ve Efendi diğer üç tekbiri de Türkçe getirdi. Sıra ‘Esselâmü aleyküm ve rahmetulah’ diye selâma gelmişti, Şerefeddin Efendi her iki selâmı da ‘Esenlik üzerinize olsun’ diye yine Türkçe verdi.

Şerefeddin Efendi selâmları vermek için başını her iki yana çevirdiği sırada çehresinde acı bir tebessümün mevcudiyetini hisseder gibi oldum ama bilmiyorum, belki de yanılmışımdır…

“BELKİ DE FARKETMEDİ”

Makbule Hanım, namazın kılınmasını salonun bir köşesinde ağlayarak ve dualar ederek takip etti ve çok şükür korktuğumuza uğramadık… Tekbirin ve selâmların Türkçe olmasına bir şey demedi; belki de ağabeyini kaybetmiş olmanın verdiği elemden farketmemişti.

Namaz bittikten sonra kapılar açıldı, askerler geldiler ve tabut saraydan çıkartıp avludaki top arabasına yerleştirildi….'”

Kaynak: Ensonhaber