30 Ağustos 1922 – İzmir’e Doğru-1

30 Ağustos günü saat 14.00’de, Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Türk Ordusu’na hücum emrini vermiştir. Gazi, Zafertepe’den bizzat yönettiği meydan savaşından sonra savaş sahasını gezerken, binlerce düşman cesedini birbiri üzerine yığılmış olarak görmüş ve bu korkunç manzara karşısında şunları söylemiştir:

“Bu manzara insanlığı utandırabilir! Fakat haklı vatan savunmamız için buna mecbur olduk. Türkler başka milletlerin vatanında böyle bir harekete kalkışmazlar.”

“Bayrak bir milletin bağımsızlık işaretidir. Düşman da olsa hürmet etmek gerekir. Kaldırıp topun üzerine koyunuz.”

Başkomutan, İsmet Paşa ve Fevzi Paşa ile beraber, Çalköy’de yıkık bir evin avlusunda, kırık bir kağnı arabasının üzerinde durum değerlendirmesi yapmıştır. Komutanlar toplantı sonucunda; Yunanlıların yeniden savunma düzenine geçmesini önlemek ve mağlup etmek için İzmir’e girme görüşüne varmışlardır.

01 Eylül 1922 – İzmir’e Doğru…

01 Eylül 1922 günü, Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Türk ordusuna tarihler boyu unutulmayacak şu emri vermiştir:

“Afyonkarahisar- Dumlupınar büyük meydan muharebesinde, zalim ve mağrur bir ordunun temel varlığını inanılmayacak kadar az bir zamanda yok ettiniz. Büyük ve seçkin ulusumuzun fedakârlıklarına layık olduğunuzu kanıtladınız.

…Ordular, İlk Hedefiniz Akdeniz’dir, İleri!”

02 Eylül 1922 – İzmir’e Doğru…

02 Eylül 1922 günü, Yunan Başkomutanı Trikupis, Çalköy’de Türk ordusuna yenilmiş ve teslim olmuştur.

2 Eylül 1922 – Uşak’ın Kurtuluşu

4 Eylül 1922 – Kula’nın ve Sarıgöl’ün Kurtuluşu

5 Eylül 1922- Alaşehir’in Kurtuluşu

5 Eylül 1922 – Salihli’nin Kurtuluşu

24 Haziran 1920’de Salihli Yunan işgalinden kurtulamamıştır. Çok çetin ve yıkıcı iki yılın ardından 5 Eylül 1922’de yangın yeri halindeki Salihli kurtarılmıştır.

Ruşen Eşref, Salihli’deki Başkomutanlık Karargahı’nda yaşananları şöyle anlatmıştır:

“O akşam, bilmem nereden, karargâhına bir ‘Times veya Daily Telegraph’ gazetesi gelmiş… Aylardan ve aylardan beri görmediğimiz bir Avrupa gazetesi’ …Seni candan ağırlayan Salihli’nin bir küçük evine misafir inmiştin. Yapmakta olduğun hareketin, Avrupa’da görünüşünü ve kulağına varan ilk tepkilerini bu gazeteden, gözlerinle görüp öğrenecektin. Yazılanları tercüme ettiriyordun ve zevk duyarak okutuyordun ve:

‘Zavallı Lloyd George yarın ne olacak? Yıkılacak O… O ve daha gibiler!’ diyordun.

O geceden yirmi iki ve senin dünyaya gözlerini yumduğundan altı yıl sonra Lloyd George öldüğü zaman ‘Times’ gazetesi, ‘Lloyd George’u bir daha kalkmak üzere Mustafa Kemal devirmiştir’ diyordu.”

Zaferin ardından daha İzmir’e girmeden komutanların rütbesini bir derece yükseltilmiştir. İşte o gün, Türk ordusunun terfi günü olmuş ve o gelenek gururla günümüzde de sürdürülmektedir. Yarın, Manisa ve ertesi gün İzmir kurtulacak…

17 Ağustos 2026

Ahmet Gürel