Gündem Filistin ve yapay zekâ
Louvre Müzesi soyuldu
❱〉 Sanat dünyasında sadece 2025’in değil yüzyılın en büyük sanat soygunu 19 Ekim 2025 sabahı Louvre Müzesi’nde yaşandı. Müze yedi dakika içinde soyuldu ve Apollon Galerisi’nden yaklaşık 88 milyon euro değerinde sekiz adet Fransız Kraliyet Mücevheri çalındı.
❱〉 Müzayedelerden gelen rekor haberleri sanat tarihinin önemli satışlarından birine sahne oldu. Gustav Klimt’in Leonard A. Lauder’in koleksiyonundan sunulan “Portrait of Elisabeth Lederer”, 236.6 milyon dolara satıldı ve bu satış rakamıyla bir müzayedede satılan en pahalı ikinci sanat eseri oldu. Naziler esere 1939’da el koymuş ancak 1948’de Elisabeth’in kardeşi Erich’e iade etmişlerdi.
❱〉 Yapımı 20 yılda tamamlanan Büyük Mısır Müzesi 1 Kasım’da kapılarını açtı. Mısır’ın başkenti Kahire’nin batısında yer alan ve “dördüncü piramit” olarak adlandırılan müze, sergilediği 50 binden fazla eserle Louvre Müzesi’nin ‘en büyük’ unvanını elinden aldı.
Eurovision’da İsrail tartışması
❱〉 Bad Bunny, Spotify’da 19.8 milyar’dan fazla streame ulaşarak 2004’ün en çok dinlenen ismi Taylor Swift’i geride bıraktı. Türkiye’de ise Spotify’a göre yılın en çok dinlenen sanatçısı BLOK3 oldu.
❱〉 Yıl boyunca yapay zekâ tarafından üretilen içeriklerin telif hakları ve nasıl gelir getireceği konusunda hukuki ve etik tartışmalar yaşandı.
❱〉 İsviçre’de düzenlenen 2025 Eurovision Şarkı Yarışması finaline Filistin’e destek gösterileri ve İsrail protestoları damga vurdu. 2026 Eurovision için pek çok ülke İsrail’in katılımını protesto edeceğini açıkladı.
Opera ve Bale Anadolu seyircisiyle buluştu
❱〉 Devlet Opera ve Balesi, 2024-2025 sezonunda 44 dünya prömiyeri gerçekleştirdi. Ahmed Adnan Saygun’un kültürler arasında köprü olma işlevini taşıyan “Gilgameş” operası başı çekti. Devlet Opera ve Balesi, 2024–2025 sezonunda 717 bin 040 seyirciye ulaştı.
❱〉 29’uncu İstanbul Tiyatro Festivali kapsamında Teatro La Plaza’nın sahnelediği ve Down sendromlu sekiz oyuncunun rol aldığı “Hamlet”, İKSV’nin kapsayıcılık ve erişilebilirlik çalışmalarının ilk adımlarından biri olarak izleyiciyle buluştu.
❱〉 Anadolu Opera ve Bale Festivali’nin ikincisi devam ediyor. Bayburt, Çemişgezek, Rize ve Çorum’un ardından Artvin, Aydın, Batman, Ceylanpınar (Şanlıurfa), Doğubayazıt (Ağrı), Elbistan (Kahramanmaraş), Ezine (Çanakkale), Giresun, Gümüşhane, Isparta, Karaman (Konya), Osmaniye, Sarıkamış (Kars), Siirt, Sinop, Şarköy (Tekirdağ), Tire (İzmir), Tosya (Kastamonu) ve Uzunköprü (Edirne) olmak üzere toplam 23 il ve ilçede gerçekleşiyor.
180 kültür varlığı ülkeye döndü
❱〉 Türkiye’de de 2025 arkeolojide zaferlerin yılı oldu. 2025’te toplam 180 kültür varlığının ülkemize iadesi sağlandı. Yılın en dikkat çekici iadelerinden biri, Burdur Boubon Antik Kenti kökenli bronz Marcus Aurelius heykelinin ABD’den Türkiye’ye getirilmesi oldu.
❱〉 Taş Tepeler Projesi’nin parçası olan Karahantepe ise, Archaeology Magazine tarafından 2025 yılının ilk 10 keşfi arasında gösterilerek derginin kapağına taşındı.
❱〉Yunanistan İthaka’da Odysseus’a adanmış gerçek bir tapınak bulundu. Tapınak, Agios Athanasios bölgesinde sürdürülen kazılarda, “Homeros’un Okulu” olarak bilinen alanda ortaya çıkarıldı.
Nobel Macar yazara gitti
❱〉 2025’in en çok konuşulan gelişmelerinden biri, yazarların teknoloji şirketlerine karşı açtığı telif davaları oldu. ABD ve Avrupa’da yüzlerce yazar, OpenAI, Meta ve Google gibi şirketlerin milyonlarca kitabı yazarların izni olmadan yapay zekâ modellerini eğitmek için kullandığını öne sürerek dava açtı.
❱〉 2025 Nobel Edebiyat Ödülü, etkili ve vizyoner eserleri nedeniyle 71 yaşındaki Macar yazar Laszlo Krasznahorkai’ye verildi.
Beyaz perdede “Hind Rajab’ın Sesi” yankılandı
❱〉 Türkiye’de yılın en çok izlenen filmi 2 milyon 600 bin seyirciyle “Yan Yana” oldu.
❱〉 “The Voice of Hind Rajab/Hind Rajab’ın Sesi”, Venedik’te olay yarattı. İsrail ordusu tarafından katledilen altı yaşındaki Hind’in gerçek sesini kullanan film, 23 dakika boyunca “Özgür Filistin” sloganıyla ayakta alkışlandı.
❱〉 Oscar yarışında Arap sineması öne çıktı. 98’inci Oscar Ödülleri’nde En İyi Uluslararası Film adayları “The President’s Cake” (Irak), “All That’s Left of You” (Ürdün), TRT ortak yapımı “Palestine 36” (Filistin), “The Voice of Hind Rajab” (Tunus) ve Fransa adına Cafer Panahi’nin “It Was Just an Accident” filmi yarışacak.
Kaynak: Milliyet
