TCMB: Enerji ve işlenmemiş gıda fiyatları enflasyonda belirleyici

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Ekim Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu’nu yayımladı.

Raporda, tüketici enflasyonunun ana eğiliminin ekim ayında yataya yakın seyrettiği, bu görünümün son dönemde ana eğilimde kaydedilen gerilemeyi teyit ettiği belirtildi.

ENFLASYONDA ENERJİ VE İŞLENMEMİŞ GIDA FİYATLARI BELİRLEYİCİ

Tüketici fiyatları ekim ayında yüzde 2,58 artarken yıllık enflasyon yüzde 29,77 olarak gerçekleşti. Enflasyonun seyrinde özellikle enerji ve işlenmemiş gıda fiyatları belirleyici oldu. Enerji ve gıda dışındaki gruplarda ise daha ılımlı bir görünüm korundu.

Mevsimsel etkilerden arındırılmış veriler, tüketici fiyatlarındaki aylık artışın gıda ve enerji fiyatlarının etkisiyle önceki aya göre yükseldiğine işaret etti. TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, enflasyonun ana eğiliminin aylık bazda yataya yakın kaldığını ortaya koydu. Üç aylık ortalamalar da yüzde 1,8 ile belirgin bir değişim göstermedi.

ENERJİ VE GIDA FİYATLARI ÖNE ÇIKTI

Enerji fiyatları ekim ayında yüzde 4,92 yükseldi. Küresel gelişmelerin etkisiyle akaryakıt, tüp gaz ve katı yakıt fiyatlarında görülen artışlar bu yükselişte etkili oldu.

Akaryakıt fiyatları yüzde 6,38, tüp gaz fiyatları yüzde 8,25, katı yakıt fiyatları ise yüzde 17,13 arttı. Böylece enerji grubunun yıllık enflasyonu 5,26 puan yükselerek yüzde 51,37’ye ulaştı. Meskenlere yönelik elektrik fiyatları ise yataya yakın seyretti.

Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda aylık fiyat artışı yüzde 3,50 oldu. Grubun yıllık enflasyonu 0,11 puan artarak yüzde 27,73’e çıktı.

TAZE MEYVE VE SEBZE FİYATLARI

İşlenmemiş gıda fiyatları, tarladan seraya geçişin de etkisiyle taze meyve ve sebze fiyatlarındaki yükseliş öncülüğünde aylık yüzde 6,04 arttı. Beyaz et fiyatlarındaki artış eğilimi de devam etti.

İşlenmiş gıda fiyatlarında aylık artış yüzde 1,66 olarak kaydedildi. Kahve ve çay ürünlerindeki fiyat artışları sürerken ekmek ve tahıllardaki artış yüzde 0,90 ile daha sınırlı kaldı.

HİZMET ENFLASYONUNDA YAVAŞLAMA SÜRDÜ

Hizmet fiyatları ekim ayında yüzde 0,99 arttı. Bu grupta yıllık enflasyon 1,09 puan gerileyerek yüzde 36,56’ya indi. Yıllık enflasyon tüm hizmet alt gruplarında düşüş gösterdi.

Kira fiyatlarındaki aylık artış yüzde 2,55 olurken yıllık kira enflasyonu yüzde 39,71 ile gerileme eğilimini sürdürdü.

Ulaştırma hizmetlerinde fiyatlar yüzde 0,91 yükseldi. Otobüs ve okul servisi ücretlerindeki artışlar bu gelişmede etkili olurken hava yoluyla yurt dışı yolcu taşımacılığı ücretlerindeki düşüş artışı sınırladı.

Lokanta ve oteller grubunda aylık enflasyon yüzde 0,47 ile önceki aylara kıyasla belirgin biçimde yavaşladı. Yiyecek ve içecek hizmetleri yüzde 1,65 artarken konaklama hizmetleri yüzde 3,19 geriledi.

Haberleşme fiyatları ekim ayında yatay seyrederken diğer hizmetler grubunda da aylık fiyat artışı hız kesti.

TEMEL MAL FİYATLARINDA MEVSİMSEL ARTIŞ

Temel mal grubu fiyatları, mevsimsel etkilerin belirleyici olduğu giyim ve ayakkabı kalemindeki yükselişle ekim ayında yüzde 3,92 arttı. Grubun yıllık enflasyonu 0,80 puan yükselerek yüzde 16,70 oldu.

Yeni sezonun etkisiyle giyim ve ayakkabı fiyatları aylık yüzde 12,75 yükseldi.

Dayanıklı tüketim mallarında aylık fiyat artışı yüzde 0,94, diğer temel mallarda ise yüzde 0,31 olarak gerçekleşti. Dayanıklı tüketim grubunda beyaz eşya fiyatları yüzde 2,70, diğer elektrikli ve elektriksiz aletlerin fiyatları yüzde 1,99 arttı.

Otomobil fiyatlarındaki artış yüzde 0,71 ile sınırlı kalırken mobilya fiyatlarında yüzde 0,61 düşüş görüldü.

ÇEKİRDEK ENFLASYON GÖSTERGELERİNDE GERİLEME

TCMB’nin yakından takip ettiği çekirdek enflasyon göstergelerinden B endeksinin yıllık değişim oranı 0,54 puan azalarak yüzde 28,46’ya geriledi. C endeksinin yıllık değişim oranı da 0,42 puan düşüşle yüzde 28,28 oldu.

Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde hizmet ve alkol, tütün ve altın gruplarının katkıları bir önceki aya göre sırasıyla 0,44 ve 0,13 puan azaldı.

Buna karşılık enerji, temel mal ve gıda gruplarının katkıları sırasıyla 0,28, 0,25 ve 0,08 puan arttı.

Mevsimsellikten arındırılmış verilere göre B endeksinde aylık enflasyon değişmezken C endeksinde sınırlı düşüş görüldü. B endeksini oluşturan hizmet ve işlenmiş gıda gruplarında fiyat artışları yükselirken temel mallarda zayıfladı.

ÜRETİCİ FİYATLARI YÜZDE 1,65 ARTTI

Yurt içi üretici fiyatları ekim ayında yüzde 1,65 yükseldi. Yıllık üretici enflasyonu ise yüzde 27,41 ile görece yatay seyretti.

Ana sanayi grupları incelendiğinde ara malı fiyatları yüzde 2 artışla öne çıktı. Dayanıksız tüketim mallarında fiyatlar yüzde 1,74 yükselirken diğer ana sanayi gruplarındaki artışlar yüzde 0,9 ile yüzde 1,3 arasında gerçekleşti.

Sektörel bazda ham petrol ve doğal gaz, giyim eşyası, deri ve ilgili ürünler, kömür ve linyit ile kok ve rafine petrol ürünlerindeki fiyat artışları dikkati çekti.

Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)

Kaynak: Ensonhaber