Kürşad Zorlu, Rusya’nın TDT gözlemci üyeliğini değerlendirdi: Dil şartı var

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu, Rusya’nın Türk Devletleri Teşkilatı’na (TDT) gözlemci üye olarak katılması yönündeki öneriye ilişkin açıklamalarda bulundu.

Zorlu, gözlemci üyelik için Türk dillerinden veya akraba dillerden birinin ülke genelinde resmi dil olarak kabul edilmesi gerektiğini belirterek, üçüncü ülkelerle işbirliği için TDT Plus modelinin uygulanabileceğini söyledi.

Türk Devletleri Teşkilatı 13. Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında AA muhabirine konuşan Zorlu, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’in Rusya’nın TDT’ye gözlemci üye olarak katılması yönündeki önerisini değerlendirdi.

TDT’nin ortak dil, tarih, kültür ve gönüllülük esasına dayalı, bağımsız Türk devletlerinin oluşturduğu bir işbirliği mekanizması olduğunu vurgulayan Zorlu, teşkilatın üyelik ve gözlemcilik kriterlerinin belirli olduğunu ifade etti.

TDT PLUS MODELİ ÜÇÜNCÜ ÜLKELERLE İŞBİRLİĞİNİN ÖNÜNÜ AÇACAK

İstanbul’da 2021 yılında düzenlenen 8. Zirve’de kabul edilen gözlemcilik tüzüğünü hatırlatan Zorlu, şu ifadeleri kullandı:

“Gözlemci üyelik için yalnızca Türk dillerinden veya akraba dillerden birini devlet dili veya resmi dil yani herhangi bir bölgesinde değil tüm ülke sathında resmi yazışma dili olarak kabul etmiş devletler, TDT’de gözlemcilik statüsü için başvuruda bulunabilir.”

Zorlu, bu kriterlerin dışında kalan üçüncü ülkelerle karşılıklı menfaatler doğrultusunda esnek işbirliği kurulmasının da amaçlandığını belirterek, bu kapsamda geçen yıl TDT Plus işbirliği modelinin benimsendiğini kaydetti.

Ankara Zirvesi’nde Tokayev tarafından da gündeme getirilen modelin, üye ülkelerin onayıyla üçüncü ülkelerle Dışişleri Bakanları veya devlet başkanları düzeyinde toplantılar yapılmasına imkan tanıdığını aktaran Zorlu, böyle bir talebin tüm üyelerin ortak kararıyla değerlendirilebileceğini söyledi.

ZORLU: TÜRK DÜNYASINA İLGİ GİDEREK ARTIYOR

Rusya’nın TDT’ye yönelik ilgisini değerlendiren Zorlu, teşkilatın uluslararası alandaki öneminin arttığını belirtti. Türk devletlerinin özellikle Orta Koridor üzerinden Doğu-Batı hattında yükselen stratejik değerinin birçok ülkenin dikkatini çektiğini ifade eden Zorlu, ABD Başkanı Donald Trump’ın zirve dolayısıyla Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı telefonla tebrik etmesinin ve farklı ülkelerin işbirliği girişimlerinin bu ilginin göstergesi olduğunu kaydetti.

Rusya ile Türk dünyası arasında tarihsel ve etnik bağlar bulunduğuna dikkati çeken Zorlu, Rusya Federasyonu bünyesindeki Tataristan, Başkurdistan ve Yakutistan başta olmak üzere birçok bölgede güçlü kültürel ortaklıkların bulunduğunu ifade etti.

TÜRKSOY ÜZERİNDEN RUSYA İLE KÜLTÜREL İŞBİRLİĞİ ÖNERİSİ

Zorlu, bu kapsamda Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY) üzerinden yeni bir işbirliği önerisi de sundu.

1993 yılında kurulan TÜRKSOY’un kültürel alandaki en geniş işbirliği kuruluşlarından biri olduğunu belirten Zorlu, Rusya Federasyonu bünyesindeki Altay, Tuva, Çuvaş, Başkurt, Yakut ve Tataristan’ın TÜRKSOY’da gözlemci üye olduğunu hatırlattı.

Ancak Rusya Federasyonu’nun 2015 yılında aldığı kararın ardından söz konusu cumhuriyetlerin TÜRKSOY ile işbirliğinin fiilen durduğunu kaydeden Zorlu, bu tarihten itibaren karşılıklı toplantı ve faaliyetlerin gerçekleştirilemediğini belirtti.

Zorlu, “Gelin TÜRKSOY’daki bu donmuş durumu yeniden değerlendirelim ve iki tarafın en güçlü ortaklıklarından olan kültürel işbirliğine yeniden hayat verelim.” ifadelerini kullandı.

Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)

Kaynak: Ensonhaber